Editörden

Fadime Kimdir kitabı, Doğu Karadeniz’deki farklı insan karakterlerini anlatan bir serinin ikinci kitabıdır. Serinin ilk kitabı olan Temel Kimdir projesinin başlıca iddiası fıkralardaki temsilleri yoluyla tektipleştirilen Temel’in, gerçek hayatta var olan çoğul kimliklerinin çeşitli boyutlarıyla ortaya konmasıydı. Buna karşın, Fadime Kimdir projesinin başlıca kaygısı, fıkralarda dahi ikinci planda kalmış olan Fadime’nin kendisini doğrudan anlatmasıydı. Bir başka deyişle, Karadeniz coğrafyasında yaşayan kadınların yaşam öykülerini, kamusal alanda kendini ifade etme şansı bulamayan sözlü anlatılardaki farklı kadınlık durumlarını yazı yoluyla paylaşma ve görünür kılmaya çalıştık.

Bu kitapta yapmaya çalıştığımız şeyler kadar yapmamaya özen gösterdiğimiz şeylerin de önem taşıdığına inanıyoruz. Bunların ilki ve en önemlisi Fadime’yi bir kalıba sokmaktan özellikle kaçınmaktır. Burada ideal bir Fadime portresi çizmemeye özen gösterdik. Yapmaya çalıştığımız şey, gündelik hayatımızın içerisinde olanca zenginliğiyle yaşadığımız ve tanık olduğumuz Fadime’nin, kendi yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu düşündüğümüz anları ve olayları ortaya koymaya çalışmaktı. Bunu kimi zaman bir fotoğraf, kimi zaman bir anı, kimi zaman da tamamen kurgusal bir öyküyle ifade ettik.

Fadime’nin yaşamına dair bireysel tanıklıkları ortaya koyma çabamız içerisinde, tüm kitabın “Erkeklerin gözünden Fadime” halini almamasına özellikle önem verdik. Doğu Karadeniz’deki kadın kültürü konusunda olgulara dayalı yazı üreten kadınlar bulmakta başlangıçta bazı sıkıntılar yaşamakla birlikte, cesaretlendirildikleri takdirde bu tür ürünler verebilecek kadınların sayısının hiç de az olmadığını gördük.

Bu kitabın kadınların düşünceleri ve emeğiyle üretilmesi elbette en doğalıydı. Bu nedenle yazıların çok büyük bir bölümü, kimileri yazarlık deneyimini ilk defa yaşayan kadınların ürünüdür. Ancak, Fadime’nin kimliklerinin farklı bakış açılarından nasıl göründüğünü anlayabilmek için kimi erkek yazarların Fadime konusundaki görüşlerine de yer verdik.

Fadime Kimdir, Doğu Karadeniz’deki kadın kültürü konusunda yapılmış ilk çalışma olma niteliğindedir. Doğu Karadeniz, coğrafi olarak küçük olmakla birlikte içerdiği kültürel zenginlik nedeniyle çok farklı kadınlık durumlarının ortaya çıkmasını mümkün kılmaktadır. Yöre kültürlerinin sözlü kültürler olması nedeniyle kadınlık durumlarının yazıya geçirilmemesi ciddi bir eksikliktir. Öte yandan, yöresel kadın kültürleri konusundaki çalışmalar, akademik alanda da henüz yeni olduğundan, eldeki sınırlı sayıda olgunun nasıl inceleneceğine dair yerleşik kuramsal ve yöntemsel eğilimler azdır. Bu çalışmada başlıca hedefimiz yöre kültürlerindeki kadınlık durumlarına dair olgular sunmaktır. Bazı yazılarda, sunulan olguların nasıl inceleneceğine dair kuramsal ve yöntemsel arayışlara da girilmiştir. Bu arayışlar, özellikle Doğu Karadeniz kültürleri konusunda oldukça yenidir ve geliştirilmesi gerekmektedir. Bu gelişimin gerek olgusal birikimin artması gerekse kuramsal ve yöntemsel tartışmaların tekrar gözden geçirilmesi suretiyle serinin devam eden kitaplarında sağlanabileceğine inanıyoruz.

Son olarak, bu kitabın ortaya çıkması sürecinde emek sarf eden yazarlar ve yayınevi çalışanlarına, ellerindeki görsel malzemeyi bizimle paylaşarak kitabın zenginleşmesini sağlayan dostlarımıza teşekkür ediyoruz. Bunun yanı sıra, kitabın çerçevesinin oluşması ve yeni yazarlara ulaşılması konusunda bize her türlü yardımı sunan www.karalahana.com internet sitesi, Karadeniz Fikir Kulübü, Fatma Nevin Vargün, Refika Kadıoğlu, Nilüfer Taşkın ve Hasan Şişman’a da şükran borçluyuz.